vrijdag 4 december 2015

East is east

East is east and West is west
and never the twain shall meet.
till Earth and Sky stand presently
at Gods great judgements Seat.

But there is neither East
nor West, Border, 
nor Breed nor Birth
when two strong men (of vrouwen)
stand face to face.
Though they come from
The ends of earth.

R. Kipling


















Van de hoogvlakte in Dolpa (Nepal) tot de Jama Mashid moskee in Delhi, het was een lange reis.
Ik ben heel erg dankbaar voor alle mooie ontmoetingen, het mogen gaan door die prachtige natuur en mijn ervaringen bij de bezoeken aan tempels, moskeeën en heilige rivieren. Op reis realiseerde ik me steeds weer hoe prachtig, groots en divers de wereld is en hoeveel kracht er in de mens en in het leven zit.

Elk einde betekent een nieuw begin. Er is een nieuwe wereld achter elke deur die je open doet.


Aan alle volgers (mijn medereizigers) heel veel dank! Het was hartverwarmend de berichten of e-mails  te lezen en te weten dat jullie dit blog volgden.

Het was goed.
Liefs, Marga












donderdag 3 december 2015

A life exposed

'A life exposed', zo heet de documentaire die op 9 januari 2014 op de tv werd uitgezonden. Hij gaat over het leven van Robyn Beeche, een beroemde mode fotografe, die 25 jaar geleden besloot in Vrindavan te gaan leven.
En toen ik naar de documentaire keek dacht ik: 'ja ik wil weer naar India.'


En vandaag ben ik naar Vrindavan gegaan. Het is een klein plaatsje en ligt op 12 km afstand van Mathura, de stad waar Krishna geboren is. In Vrindavan bracht hij zijn jeugd door. 
Hier is ook het hoofdkwartier van de Hara Krishna beweging gevestigd. Ik heb er gelunched. Er lopen veel westerse, ja hoe noem je ze eigenlijk? hindoes? in de stad.
Ik mocht in de grote Krishna tempel, waar wel meer dan 100 mensen in extase voor het beeld van Krishna stonden en dansten. Ik vond het een indrukwekkend schouwspel. (Hier was overigens geen Hara Krishna volgeling te zien, zij hebben hun eigen tempel)




Daarna heb ik een boottocht over de rivier de Yamuna gemaakt. Aan boord een man uit Mumbai, die een volgeling van Osho is.  Hij heeft me alles over hem verteld. 


Tijdens de boottocht brachten we pelgrims terug van de overkant. De man links heeft gebaad  in de rivier, hij is drijfnat. De man achteraan is zijn begeleider, in het midden zit de sannyasin,  op zijn telefoon heeft hij video's en toespraken van Osho. 


    Zicht op Vrindavan. 

Er zijn enorm veel aapjes die heel brutaal zijn. De rikshaman, de verkoper van lassi, een voorbijganger, ze vroegen me allemaal mijn bril af te doen, de aapjes zouden hem anders pakken. Dan deed ik dat maar en zette hem een straat verder weer op. Tot ik bij een groepje mensen kwam die wanhopig naar de dakgoot keken, daar zat een aap met een bril. 


    Dit aapje heeft een schoen gepakt, die voor een tempel stond.

Vrindavan is een rustig plaatsje. Er staan veel tempels en er hangt mooie sfeer. 
Ik heb nog nooit zoveel heilige mannen (waar blijven de vrouwen?) en bedelaars gezien. In Nederland vind ik de Hara Krishna aanhangers altijd een beetje lachwekkend en triest. Hier realiseerde ik me dat ik daardoor een vreemd beeld heb van de Krishna volgelingen.
Het wordt tijd om de Bhagavad Gita te gaan lezen.



Terug in het hotel dacht ik even wat informatie over Robyn Beeche op te zoeken. Ze blijkt 13 augustus jl te zijn gestorven. 70 jaar oud. Ze is in Vrindavan aan de rivier gecremeerd, haar as is in Varanassi in de Ganges verstrooid.
17 oktober is in Close up de documentaire herhaald.












woensdag 2 december 2015

Mathura revisited

Ik was hier op mijn eerste reis naar India 35 jaar geleden. Dat was een georganiseerde reis en als individueel uitstapje ben ik met de trein vanuit Agra naar Mathura gegaan. Geen idee waarom ik dat toen besloten heb. Ik ben op het station uit gestapt heb daar foto's gemaakt en ben toen weer met de volgende trein terug naar Agra gegaan. 
Nu ik hier in de stad heb rondgelopen ben ik blij dat ik toen niet de stad ben ingegaan.
Mathura is geen alleen rondlopende vrouwen (Indiaas, wit, westers of wat dan ook) gewend. Er zijn voornamelijk mannen op straat, in de winkels, op het station, en ze kijken allemaal en dan wordt je besproken. En  Mathura is een arme stad. Alles probeert hier te overleven, elke dag opnieuw. En dat is niet iets om te komen bekijken of om er mooie foto's van te maken. Laat staan om die mensen elke keer opnieuw in de ogen te kijken.
Dit gaat allemaal door mijn hoofd als ik weer terug in het hotel ben.
Het is dus even wennen hier komend vanuit het ontspannen Orissa. 

Ik ben met het vliegtuig vanuit Bhubaneshwar naar Delhi gegaan. Omdat ik tegen de avond aankwam en door wilde, ben ik met een 'pre-paid' taxi  naar Mathura gegaan. Wat betreft dat pre paid: dat zijn officieel vastgestelde prijzen, zodat je niet het gedoe met dat afdingen hebt. In dit geval waren er 2 loketten met mannen die tegen elkaar op boden, ze hadden een bordje 'check the price' zodra de ander een prijs noemde hielden ze dat omhoog. Toen ik eenmaal de deal gesloten had vroeg ik ze of ze broers waren, of tenminste vrienden. Daar moesten ze wel om lachen.
Het duurde 1,5 uur voordat we Delhi uit waren. Spitsuur is hier een totaal - ervaring van chaos, file, toeteren en smog. 
Om half 11 reed de auto een stil Mathura binnen. Gelukkig had ik een hotel gereserveerd en had ze voor de zekerheid gemaild dat ik laat in de avond zou aankomen.
Dat was in dit geval niet nodig geweest. In die algehele stilte van de nachtelijke stad stond een hel verlicht hotel en kwamen er vrolijke geluiden naar buiten. De eetzaal was vol met mensen die allemaal heerlijk zaten te eten en te praten.
Na het inchecken ben ik dat dus ook gaan doen.
Bij het ontbijt de volgende dag bleek dat dit hotel weer een ui en ei-loos menu voert. 
Dacht ik....... De volgende avond stond er op elke tafel een schaaltje uien, en de ober zei trots 'onions!'
Eerst maar 'ns kijken of ze er morgen weer zijn.


Mathura is de stad van Krishna.
Ik wilde vandaag de tempels bezoeken, heb in ieder geval de belangrijkste bereikt. Toen  ik met een riksha naar  de volgende wilde, bracht hij me naar een moskee aan de rivier en daar was het ook mooi.
En toen ben ik toch maar even naar het station gegaan en heb toen meteen een treinkaartje gekocht voor  vrijdag, naar Delhi. En net toen ik dacht nu moet ik me in het gedrang voor het loket storten, riep een man met gezag 'in the que' en toen gingen ze (even) allemaal in de rij staan. En het kaartje werd me verkocht door een vrouw. 

 
    Bij de ingang van de tempel. 


    Overspannen stier in het verkeer.


    Paradise?










    Het is winter hier in Noord India. (20 C)










maandag 30 november 2015

Anisha, what arises passes

Het boeddhisme is in India ontstaan en tot de 11e eeuw was er een grote boeddhistische gemeenschap en een bloeiend boeddhistisch leven. Daar is nu nog weinig van over. Van het oude geloof resten alleen nog enkele heilige plaatsen, ruïnes, beelden en opgravingen.
Op 150 km van Bhunaneshwar liggen de opgegravingen van Ratnagiri, Udaygiri en Lalitgiri in een prachtig vruchtbaar gebied.


Hier zijn stupa's, kloosters, en beelden uitgegraven. Er zijn 2 eenvoudige musea, waar de beelden (net zoals in Sarnath) met veel zorg en liefde zijn ondergebracht. (En de suppoosten allen zaten te slapen)
In de 7e eeuw beschreef een rondreizende Chinese monnik Ratnagiri als een van de  twee intellectuele centra van Orissa.


    Stupa in Ratnagiri.


    Resten van het klooster met meditatiecellen.




    En weer 'a field of stupa's'.


    Nieuw bewoners

















zondag 29 november 2015

Puri - Bhubaneshwar

De weg naar Bhubaneshwar is richting westen en dat betekent voor mij ook richting Nederland (ik heb toch een beetje het gevoel aan de terugreis te zijn begonnen) en in Bhubaneshwar wordt het ook weer wat luxer. 
In Puri zette de rikshaman me af bij de 'government-bus'. Het bleek een bus te zijn met alleen maar zitplaatsen, airconditioning, schone ramen en ik kreeg een krant. We reden over een 4-baans tolweg en binnen 1,5 uur waren we in Bhubaneshwar. Daar ben ik weer met een tuktuk naar het hotel gegaan. Hotel Ginger is een Indiaas middenklasse hotel. 'Het zou met Ikea ingericht kunnen zijn'. Opeens heb ik de BBC world op de tv (laatste keer in Katmandu), komt er direct warm water uit de douche, is er snelle WiFi en valt de elektriciteit nog wel uit, dat wel. Maar het hotel heeft een generator.
Bhubaneshwar is een moderne groots opgezette stad. De wegen zijn breed en druk. Zelfs de koeien hebben zich uit het verkeer teruggetrokken. Maar zijn nooit ver weg.




Bhubaneshwar is hoofdstad van Orissa en is er is een grote universiteit. De studenten protesteren op dit moment tegen het beleid waarmee meer studenten uit de laagste kaste aan de universiteit kunnen studeren. (Zo las ik in de Times of India dat ze weer 'kaste-kleding' dragen, hetgeen verboden is).
In een andere straat werd geprotesteerd voor meer rechten voor vrouwen.



Er is ook nog een 'old town' - hier in staan nog ongeveer 500 (!) van de 7000 tempels die hier rond de 10e eeuw stonden. Hiervan heb ik er 10 bezocht.


De tempels hebben de 'Orissa bouwstijl': een ranke hoofdtoren, een veel lager bijgebouw en twee soms los staande gebouwen: een hal waar dansen werden uitgevoerd, en een hal waar geofferd kon (moest) worden. De plaats voor het heilige is in de hoofdtoren. Hier is de opening laag, zodat je maar heel weinig kunt zien van wat er binnen staat. 
Alles is  weer met prachtig beeldhouwwerk bedekt.




Sommige tempels zijn nog in gebruik (daar mag ik dus weer niet in)

Andere staan in een mooi aangelegde tuin. 

En sommige staan verwaarloosd langs de kant van de weg tussen lelijke nieuwbouw.









woensdag 25 november 2015

A goddess in the stone

De zonnetempel Konark
In een van de mythes van het hinduisme rijdt de zonnegod langs de hemel in een wagen getrokken door 7 paarden.
De tempel is in de 13e eeuw gebouwd en stond toen aan de kust, hij heeft de vorm van een strijdwagen met 12 paar grote wielen en symboliseert hiermee dit verhaal.
Een gedeelte van de tempel wordt gerestaureerd. In het midden is nog een heilig gedeelte. Hier mocht je beslist geen foto's van maken. Na beklimming bleek dat hier werkelijk niets in stond.
Het beeldhouwwerk is schitterend, alle aspecten van het dagelijks bestaan zijn weergegeven.












    En nog even een bericht uit het aardse bestaan:


Ik was de enige westerse toerist en iedereen wilde met me op de foto. Ik kon zelf bijna geen foto meer maken en moest zelfs mensen gaan weigeren. 
Deze foto is door een professionele fotograaf gemaakt, die je daar voor wat rupees bij de tempel op de foto zet. Hij had ook een Nikon. De dames hadden hem gevraagd de foto te maken. Toen heb ik hem daarna snel mijn toestel in de handen gegeven. (In Bad Gaya sta ik half op de foto bij het grote Boeddha beeld, daar had ik een voorbijgangster gevraagd de foto te maken).







dinsdag 24 november 2015

Puri

Ik ben gisterochtend met de trein vanuit Gaya, hier in Puri aangekomen. Het is een treinreis van  856 mijl en de trein heeft er in totaal 17 uur over gedaan. (De trein stond vaak stil, soms op stations, soms 'in the middle of no where '). 

   
    Hapjes onderweg.


    En een blik op deze charmante man wil ik niemand onthouden.

Puri ligt aan de Golf van Bengalen. Ik heb een heerlijk hotel, een beetje vergane glorie en op en top Indiaas. Ik ben de enige westerse gast hier. Het hotel was vroeger het hotel van de East Indian Railroad. Er staat nog een locomotiefje in de tuin en overal hangen oude foto's van belangrijke momenten van de spoorwegen. Zo hangt er in de lobby een foto van Jacqueline Kennedy, die ook ooit ergens in India uit een trein is gestapt.


    Dit is een van de gangen. (Zo'n hotel)



Bij de ingang staat een beeld van Ganesh. Dit wordt elke ochtend verzorgd: er worden nieuwe bloemen bijgezet, hij krijgt fris water, wierook en wat suiker.

Het hotel is  alweer wat ruimer in de leer. Er zit ui in het eten en er worden eieren geserveerd bij het ontbijt. Daar heb ik nu ook de sprouts geproefd. Overal kun je hier net ontkiemde bonen eten. In de trein en op straat. Er wordt van alles bij gedaan en dan gehusseld. Ik was altijd bang dat het erg gekruid zou zijn, dus probeerde het niet.
Maar nu kan ik het zelf mengen. Er zijn 3 soorten bonen en erbij gaat:  fijngesneden koriander, ui, gember, tomaat, fijngesneden verse pepertjes en 'zwart zout'. Dit laatste is zacht rose van kleur. Het smaakt iets anders dan wit zout, dat is logisch zei een van de bedienden die er bij staat: het is zwart zout. Deze sprouts zijn erg  lekker, ook als ontbijt.

's Middags  heb ik de tempel bezocht. Bij de balie van het hotel hangt een bord met een overzicht van de diensten, maar omdat ik er als niet-hindu niet in mag, maakte het niet uit hoe laat ik er naar toe ging. 
In de tempel staan 3 beelden van goden. Zij worden 1x per jaar op grote karren rondgereden, dan is het festivaltijd in Puri. Maar ook de tempel waar de karren in staan mag ik niet bezoeken.
Het grootste beeld is van de god Jagannath. Het is een on-af beeld van Vishnu, omdat de maker, de god Viswakam boos was op Vishnu. En dan wordt dat on-affe beeld zelf weer een god. Zo gaat dat hier.
Ik had al wat foto's gemaakt van de platen die je hier kunt kopen (het zijn weer mysterieuze goden) toen ik deze winkel ontdekte, de eigenaar snijdt de beelden uit hout en beschilderd ze dan.


Ik heb een setje gekocht en bij het pakje werd me 'garment' overhandigd. Ook het aankleden sluit nauw. Dus om eventuele religieuze misverstanden te voorkomen wilde de man de beeldjes voor me aankleden.


   Soms realiseer ik me dat ik ver van huis ben.