Anisha, what arises passes

Het boeddhisme is in India ontstaan en tot de 11e eeuw was er een grote boeddhistische gemeenschap en een bloeiend boeddhistisch leven. Daar is nu nog weinig van over. Van het oude geloof resten alleen nog enkele heilige plaatsen, ruïnes, beelden en opgravingen.

Op 150 km van Bhunaneshwar liggen de opgegravingen van Ratnagiri, Udaygiri en Lalitgiri in een prachtig vruchtbaar gebied.

Hier zijn stupa's, kloosters, en beelden uitgegraven. Er zijn 2 eenvoudige musea, waar de beelden (net zoals in Sarnath) met veel zorg en liefde zijn ondergebracht. (En de suppoosten allen zaten te slapen)

In de 7e eeuw beschreef een rondreizende Chinese monnik Ratnagiri als een van de  twee intellectuele centra van Orissa.

    Stupa in Ratnagiri.

    Resten van het klooster met meditatiecellen.

    En weer 'a field of stupa's'.

    Nieuw bewoners

Puri - Bhubaneshwar

De weg naar Bhubaneshwar is richting westen en dat betekent voor mij ook richting Nederland (ik heb toch een beetje het gevoel aan de terugreis te zijn begonnen) en in Bhubaneshwar wordt het ook weer wat luxer. 

In Puri zette de rikshaman me af bij de 'government-bus'. Het bleek een bus te zijn met alleen maar zitplaatsen, airconditioning, schone ramen en ik kreeg een krant. We reden over een 4-baans tolweg en binnen 1,5 uur waren we in Bhubaneshwar. Daar ben ik weer met een tuktuk naar het hotel gegaan. Hotel Ginger is een Indiaas middenklasse hotel. 'Het zou met Ikea ingericht kunnen zijn'. Opeens heb ik de BBC world op de tv (laatste keer in Katmandu), komt er direct warm water uit de douche, is er snelle WiFi en valt de elektriciteit nog wel uit, dat wel. Maar het hotel heeft een generator.

Bhubaneshwar is een moderne groots opgezette stad. De wegen zijn breed en druk. Zelfs de koeien hebben zich uit het verkeer teruggetrokken. Maar zijn nooit ver weg.

Bhubaneshwar is hoofdstad van Orissa en is er is een grote universiteit. De studenten protesteren op dit moment tegen het beleid waarmee meer studenten uit de laagste kaste aan de universiteit kunnen studeren. (Zo las ik in de Times of India dat ze weer 'kaste-kleding' dragen, hetgeen verboden is).

In een andere straat werd geprotesteerd voor meer rechten voor vrouwen.

Er is ook nog een 'old town' - hier in staan nog ongeveer 500 (!) van de 7000 tempels die hier rond de 10e eeuw stonden. Hiervan heb ik er 10 bezocht.

De tempels hebben de 'Orissa bouwstijl': een ranke hoofdtoren, een veel lager bijgebouw en twee soms los staande gebouwen: een hal waar dansen werden uitgevoerd, en een hal waar geofferd kon (moest) worden. De plaats voor het heilige is in de hoofdtoren. Hier is de opening laag, zodat je maar heel weinig kunt zien van wat er binnen staat. 

Alles is  weer met prachtig beeldhouwwerk bedekt.

Sommige tempels zijn nog in gebruik (daar mag ik dus weer niet in)

Andere staan in een mooi aangelegde tuin. 

En sommige staan verwaarloosd langs de kant van de weg tussen lelijke nieuwbouw.

A goddess in the stone

De zonnetempel Konark

In een van de mythes van het hinduisme rijdt de zonnegod langs de hemel in een wagen getrokken door 7 paarden.

De tempel is in de 13e eeuw gebouwd en stond toen aan de kust, hij heeft de vorm van een strijdwagen met 12 paar grote wielen en symboliseert hiermee dit verhaal.

Een gedeelte van de tempel wordt gerestaureerd. In het midden is nog een heilig gedeelte. Hier mocht je beslist geen foto's van maken. Na beklimming bleek dat hier werkelijk niets in stond.

Het beeldhouwwerk is schitterend, alle aspecten van het dagelijks bestaan zijn weergegeven.

    En nog even een bericht uit het aardse bestaan:

Ik was de enige westerse toerist en iedereen wilde met me op de foto. Ik kon zelf bijna geen foto meer maken en moest zelfs mensen gaan weigeren. 

Deze foto is door een professionele fotograaf gemaakt, die je daar voor wat rupees bij de tempel op de foto zet. Hij had ook een Nikon. De dames hadden hem gevraagd de foto te maken. Toen heb ik hem daarna snel mijn toestel in de handen gegeven. (In Bad Gaya sta ik half op de foto bij het grote Boeddha beeld, daar had ik een voorbijgangster gevraagd de foto te maken).

Puri

Ik ben gisterochtend met de trein vanuit Gaya, hier in Puri aangekomen. Het is een treinreis van  856 mijl en de trein heeft er in totaal 17 uur over gedaan. (De trein stond vaak stil, soms op stations, soms 'in the middle of no where '). 

   

    Hapjes onderweg.

    En een blik op deze charmante man wil ik niemand onthouden.

Puri ligt aan de Golf van Bengalen. Ik heb een heerlijk hotel, een beetje vergane glorie en op en top Indiaas. Ik ben de enige westerse gast hier. Het hotel was vroeger het hotel van de East Indian Railroad. Er staat nog een locomotiefje in de tuin en overal hangen oude foto's van belangrijke momenten van de spoorwegen. Zo hangt er in de lobby een foto van Jacqueline Kennedy, die ook ooit ergens in India uit een trein is gestapt.

    Dit is een van de gangen. (Zo'n hotel)

Bij de ingang staat een beeld van Ganesh. Dit wordt elke ochtend verzorgd: er worden nieuwe bloemen bijgezet, hij krijgt fris water, wierook en wat suiker.

Het hotel is  alweer wat ruimer in de leer. Er zit ui in het eten en er worden eieren geserveerd bij het ontbijt. Daar heb ik nu ook de sprouts geproefd. Overal kun je hier net ontkiemde bonen eten. In de trein en op straat. Er wordt van alles bij gedaan en dan gehusseld. Ik was altijd bang dat het erg gekruid zou zijn, dus probeerde het niet.

Maar nu kan ik het zelf mengen. Er zijn 3 soorten bonen en erbij gaat:  fijngesneden koriander, ui, gember, tomaat, fijngesneden verse pepertjes en 'zwart zout'. Dit laatste is zacht rose van kleur. Het smaakt iets anders dan wit zout, dat is logisch zei een van de bedienden die er bij staat: het is zwart zout. Deze sprouts zijn erg  lekker, ook als ontbijt.

's Middags  heb ik de tempel bezocht. Bij de balie van het hotel hangt een bord met een overzicht van de diensten, maar omdat ik er als niet-hindu niet in mag, maakte het niet uit hoe laat ik er naar toe ging. 

In de tempel staan 3 beelden van goden. Zij worden 1x per jaar op grote karren rondgereden, dan is het festivaltijd in Puri. Maar ook de tempel waar de karren in staan mag ik niet bezoeken.

Het grootste beeld is van de god Jagannath. Het is een on-af beeld van Vishnu, omdat de maker, de god Viswakam boos was op Vishnu. En dan wordt dat on-affe beeld zelf weer een god. Zo gaat dat hier.

Ik had al wat foto's gemaakt van de platen die je hier kunt kopen (het zijn weer mysterieuze goden) toen ik deze winkel ontdekte, de eigenaar snijdt de beelden uit hout en beschilderd ze dan.

Ik heb een setje gekocht en bij het pakje werd me 'garment' overhandigd. Ook het aankleden sluit nauw. Dus om eventuele religieuze misverstanden te voorkomen wilde de man de beeldjes voor me aankleden.

   Soms realiseer ik me dat ik ver van huis ben.

Mijn verblijf in Bod Gaya

What arises, passes

and what's passing 

is peace.

Ik sliep in het Root instituut, een instituut dat deel uitmaakt van een van de 4 grote Tibetaans-boeddhistische scholen. Via de mail was ik met veel moeite overgehaald om aan een cursus deel te nemen, maar die bleek niet door te gaan. Dat vond ik eerst niet erg, later jammer. Ik kan wel cursus gebruiken.

Het verblijf daar  had allemaal erg  veel overeenkomsten met dat in een Nederlands klooster: een kamer met een bed, een studiehoekje en een badkamer. Alleen hing er geen beeld van Jezus, maar een foto van de Dalai lama. En lag er geen bijbel, maar een inleiding tot het boeddhisme.  Overal hingen bordjes met 'silence', maar daar hield bijna niemand zich aan. De sfeer was ongedwongen. Er waren  regelmatig meditatie bijeenkomsten of puja's (diensten). 

Het was een groot complex, met diverse meditatieruimten, twee gompa's,  een grote keuken met open lucht eetzaal, en een aantal gebouwen waar de slaapruimtes in waren ondergebracht. Alles in een grote tuin waar je heerlijk in kon zitten. Er was een grote bibliotheek, met ook een Nederlands talige afdeling.

Er wonen monniken uit Tibet, monniken uit India en uit het westen. Mannen en vrouwen.

Dit is de grote gompa, de grote gebedsruimte. Alles ligt klaar voor een puja. In elk Tibetaans klooster staat voorin een grote zetel voor de belangrijkste lama en er staat een zetel voor de Dalai Lama. (Mocht hij ooit het klooster bezoeken, 'dan staat zijn stoel klaar'). De hal staat vol met beelden en er hangen thanka's. 

Dit is een beeld van Tara, de belangrijkste vrouwelijke god, het is de vrouwelijke versie van de god van het mededogen. 

Op een avond hebben we met een groepje 1700 (!) plastic bekertjes met water gevuld en op elk bekertje een afrikaantje neergelegd. (Hiervoor  hadden de monniken grote bossen bloemenslingers aangeschaft. Ik had juist die ochtend een foto gemaakt van de afdeling waar de slingers gemaakt worden, een soort massa productie - en nu werden ze dus weer uit elkaar gehaald). 

Alle gebouwen waren met kerstlampjes versierd. Dit gaf, met de bloemetjes gaf sprookjesachtig effect.

(Maar het was geheel anders dan alle andere kloosters die ik ooit gezien heb). 

Ondertussen, onderweg

Heeft de riksha waar ik nu op zit houten blokjes als trappers.

Vraag ik  me af wat al dat bidden, al dat baden al die duizenden jaren voor zin heeft gehad. Heeft het iets bereikt? 

Bod Gaya ligt in Bihar, de armste provincie van India. 

En er is hier zoveel armoede.

De stad is een vreemde mengeling van pelgrims, landbouwers, handelaars, Tibetaanse marktkooplui en bedelaars.

Tussen de krotten, de hotels en de tempels, elk zichzelf  respecterend boeddhistisch land heeft hier een tempel, de een nog mooier dan de andere. 

Bidt de Islamitische verkoper van boeddhistische artikelen tussen de meditatiekussentjes op de grond van zijn kraampje  tot zijn Allah.

Lees ik hier het boek 'Temtations of the West', geschreven door Pankaj Mistrah. Naar aanleiding van de schietpartijen in Parijs schreef hij 'Spoken regeren waar de goden verdwenen zijn' in de Groene.

Met die spoken ben ik het eens, maar of het met de goden beter was? Ik vraag het me af.

Klinkt er muziek, er loopt een straatorkest voorbij, heel arme mensen, zonder huis, zonder iets, met alleen maar muziek.

Is er hier een partij aan de macht (de BJP) die voortkomt uit de partij waar de moordenaar van Ghandi lid van was. De moslims hier zijn doodsbang voor wat hun te wachten staat.

En kwam ik dit meisje tegen, dat nog vol vertrouwen, vol verwachting de lens in kijkt.

Bericht uit de Barista coffeeshop

18 november 

Ik ben nu  in Bod Gaya, de plaats waar de Boeddha de verlichting kreeg? had?onderging? Zoveel vragen, zoveel te denken ook weer over deze godsdienst.

Ik logeer in een Tibetaans klooster, waar geen WiFi is. Dit schrijf ik in een coffeeshop 'in de stad'. Het wordt het eerste kopje koffie sinds Darjeeling. Hierna ga ik de krant downloaden.

Ik ben hier gisteren aangekomen vanuit Sarnath. 

Sarnath is de plaats waar de Boeddha voor het eerst heeft gepreekt. In de hertenwei  'zette hij het wiel van de leer in beweging'. Er zijn nog resten van de kloosters. De grote  stupa op de oorspronkelijke plek is verwoest, in de 5e eeuw is er een nieuwe stupa gebouwd.

Gaya heb ik overgeslagen, er was geen treinkaartje meer te koop omdat de treinen overvol zijn. Iedereen gaat, nu de festivals weer voorbij zijn, weer naar huis. 

Dus dan maar de 'Buddist-way' zoals de eigenaar van het vorige hotel opmerkte, hij voegde er fijntjes aan toe dat de Boeddha een incarnatie van Vishnu is. 

De koffie is op  (was weer slap) - morgen vervolg.

19 november

Hier in Bod Gaya stond de bodi-boom waaronder de Boedhha zat op het moment van verlichting. De boom die er nu staat is niet meer de oorspronkelijke boom, maar een stek van de boom uit Sri Lanka, de boom die daar staat is gegroeid uit een stek van de oorspronkelijke boom. (Dus dit is via via toch nog een beetje de echte boom). 

Tussen de boom en de tempel ligt een rode zandstenen tegel, daar moet hij gezeten hebben.

De oorspronkelijke tempel is verwoest door keizer Asoka voor hij  zich tot het boeddhisme bekeerde.

De nieuwe tempel is in de 2 e eeuw gebouwd.

Van over de hele wereld komen boeddhistische pelgrims naar deze plek. 

Eerst gaan ze de tempel in en offeren fruit, bloemen of geld. Daarna gaan ze ritueel rond de tempel. 

In de tempel is het altijd druk. Iedere morgen komt er een monnik die het beeld nieuwe lappen stof omdoet. Er staat dan een lange rij pelgrims met pakketten stof.  Deze zijn aan de overkant van het tempelcomplex op de markt te koop.  De pelgrims verdringen elkaar om deze aan de monnik te kunnen geven. (Even terzijde, stof is altijd nog goedkoper dan de blaadjes goud die op het beeld in Mandalay in Brima worden gewreven. Op deze manier komen er vele kilo's goud bij de tempel? overheid? binnen)

Deze monnik liep langs de rij wachtenden en spoot wat heerlijk geurend water op de bloemenoffers. Zo bleef alles fris. Toen hij zag dat ik geen bloemen had, spoot hij wat water op mijn handen. ('Had ze ook wat.')

Rondom de tempel gaat het bidden door. Deze hoek is voor de Tibetanen. Zij werpen zich op de grond, staan weer op en werpen zich weer op de grond. Dit gaat de hele dag door.

Anderen gaan op deze manier rond de tempel. 

(In Tibet heb ik hen zo enorme afstanden zien afleggen, soms wel maandenlang).

En sommigen zitten hier vele dagen lang, en wat doe je dan tegen al die muskieten? 

Dan neem je je muskietennetje mee.

Er komen boeddhisten uit de hele wereld naar Bod Gaya.

Een wandeling langs de Ghats

Vandaag heb ik mijn laatste wandeling langs de Ghats gemaakt. 

Maar eerst begint de nieuwe dag.

Het hotel staat bij de Assi Ghat, aan de Ganges. 

Ik werd om 5 uur wakker door het ritueel dat hier elke ochtend bij het begin van de dag plaatsvindt. Eerst wordt een bel geluid, dan klinkt er heel lang en diep oooom. Daarna wordt er gezongen, klinkt de bel weer en begint de  Indiase muziek. Precies op het moment dat de nieuwe dag aanbreekt worden de lichtjes op 8 standaarden aangestoken.

    Op het geluid van de muziek worden rituelen uitgevoerd.

De eerste mensen gaan dan al het water in om te baden, anderen steken boterlampjes aan.

Om kwart over 6 heb ik een boot gehuurd en heb een boottocht langs  de oevers gemaakt. Zo kun je de Ghats van de andere kant bekijken. De rituele baders willen bij de eerste zonnestralen baden en in de rivier bidden.

    Er voeren vissers op de Ganges.

Om 8 uur was ik weer terug in het hotel, douchen en dan het ontbijt.

Het hotel is, omdat het aan de Ganges en bij een belangrijke Ghat ligt, streng vegetarisch. Er wordt zelfs geen knoflook en ui gebruikt. Het eten is er heerlijk. Als ontbijt krijg je puri's (een soort broodjes), geserveerd met een soepje, pickles, Indiase kroeppoek. En iets zoets.

Dit zijn de mensen met wie ik de tafel en mijn ervaringen deel. (een Engels echtpaar mist hier).

De man links reist alleen, daarnaast een Frans stel en helemaal rechts Valerie, die ook alleen reist.

En hier is ook de prachtige eetzaal  te zien.

Na het ontbijt heb in voor de laatste keer langs de Ganges gewandeld. Langs de wasplaats, pal naast de crematieplaats, langs de plaats waar de mensen zichzelf wassen en langs de Brahmanen die de hele dag hun rituelen uitvoeren.

    En langs dit meisje, dat gedroogde koeienpoep verzamelt.

Ik kwam bij de plek met een mooi uitzicht op de moskee, die staat ook aan de Ghats. Volgens het boekje kun je erin en erop. Ik heb alle trappen beklommen en ben er 3 keer omheen gelopen, maar kon geen ingang vinden.

En toen kwam ik zoals altijd in de bazaar terecht. Daar heb ik lassi gedronken en ben toen weer verdwaald. Maar uiteindelijk kom je altijd wel weer bij de rivier uit. 

En rond 2 uur was ik weer moe en vies en heb een riksha terug naar het hotel genomen. 

Naar de douche.