'Aa, it's cold in Sikkim'

Siliguri

Dat werd tegen me gezegd toen ik me gisteravond inschreef in hotel Conclave. En het was er koud. Nu, hier in de 'wifizone', met de deur open naar het straatlawaai van India, kan ik me haast al niet meer voorstellen dat ik het koud heb gehad.

Op weg naar Yuksom 1 november

Ik ben om 6 uur opgestaan, had als ontbijt wat banaantjes en om 6.30 kwam precies op tijd de taxi ('do you have a reserved seat' vroeg de taxi chauffeur) die me naar het jeepstation bracht. Daar met een prachtig uitzicht een kopje chai genomen en op weg. De chauffeur was de hele tijd aan de telefoon. Na 1,5 uur rijden stopte de jeep definitief bij een werkplaats, er was iets kapot. Gelukkig had ik de iPod in de handbagage, dus heerlijk naar Leonard Cohen geluisterd: 'There is a crack in everything'. Ondertussen kwam er een heilige man langs met een mandje met bloempjes en een potje, hij wilde iedereen een stipje en bloempje geven. Wie weet zou dat ons, of de jeep? geluk brengen. 

Daarna ging de tocht weer verder, over 'a jeepable road' (en wat kan dat een erge road zijn). 

Yuksom is een plek van 7 hotels en een enorme hal met gebedsmolens.

Deze staat op de plek waar de eerste en enigste koning van Sikkim gekroond werd.

Er staan nog enkele kraampjes en dan heb je het wel gehad. Yuksom is de plaats waar de meeste trektochten in Sikkim beginnen. Ik heb even spijt gehad dat ik hier ook niet enkele dagen lopen had gepland, maar gezien de latere weersontwikkelingen was ik daar later weer erg blij om.

Ik heb geslapen in hotel Tashidang, met erg fijn personeel en heerlijk eten. De groente werd in een broeikas naast het hotel gekweekt. Ja, ja ik heb hier zelfs een salade gegeten.

    Uitzicht vanaf mijn balkon.

Tashiding, 2 november

Vandaag ben ik naar het klooster Tashiding geweest. Ik vond dit een van de hoogtepunten van mijn bezoek aan Sikkim. 

Eerst ging de tocht een stuk terug over de weg. 

Hier rijden we over een landslight. Elke zomer tijdens de  moesson  ontstaan er enorme landverschuivingen. Hele stukken weg verdwijnen in het dal. Op de bekende of zwakke plekken staat een bulldozer klaar en langs de wegen staan borden met een telefoonnummer dat gebeld moet worden als er weer een stuk weg weg is.

Het zijn voornamelijk vrouwen die de weg 'repair'. (En tijdens de gesprekken die ik onderweg had met andere toeristen zijn het  hoofdzakelijk vrouwen die dit opmerken, maar dit terzijde).

Het klooster ligt op een heuvel, aan de voet ligt het dorp Tashiding. De jeep reed nog een stuk de heuvel op en het laatste stuk moest ik lopen.

    Gezicht op het klooster Tashiding

Vlak voor het klooster staat deze stellage met gebedsmolens. Deze worden door de wind in beweging gezet. Je vindt ook gebedsmolens in beken, die draaien op de kracht van het water.

Het is een mooi klooster, met (strategisch) een prachtig uitzicht op de vallei. Binnen waren de monniken bezig alles in te richten voor een puja (gebedsdienst). Er werden enorm veel boterlampjes aangestoken en de gebedsboeken (blokprints) werden klaar gelegd.

Maar wat de meeste indruk op me maakte was The field of stupa's achter het klooster.

    Met een prachtige serene sfeer.

Rondom de Stupa's stonden mooie beschilderde gebedsstenen. Een van de stupa's bevat relikwieën van de Boeddha. En is daarom erg heilig. Alleen al door hem te zien verdwijnen al je zonden. 

Een stupa symboliseert het bestaan. De vormen staan voor aarde, lucht, water, vuur en ether.

Achter de Stupa's is de crematieplaats. 

   Gebedsvlaggen boven de crematieplaats.

Het dal trekt dicht, 3 november

Gisteravond  viel de elektriciteit uit, maar vanochtend deed alles het weer. Maar van wifi is geen sprake.    Ik heb vandaag naar een heilig meer geweest. Het meer is heilig omdat het de vorm van een voetafdruk heeft, misschien wel de voetafdruk van de Boeddha! Het miezerde een beetje en het dal is gevuld met wolken en mist. Aan de overkant hoog op de berg ligt Peillin, gisteren nog te zien, nu niet meer.

Bij het meer stonden weer enorme stupa's, gebedsmolens en een hal met brandende boterlampjes bij een altaar met offergaven voor de Boeddha. Aan de oever weer veel gebedsvlaggen. Het boekje adviseerde een heuvel op te klimmen zodat je een mooi uitzicht over dit alles hebt. Dit vanwege de laaghangende bewolking niet gedaan.

Op de terugweg moest ik perse van de chauffeur een waterval bezoeken. 

Hier kon je aan een klimgordel hangende langs. 

Zodra het onder de 20 graden is hebben de mensen van de laagvlakte het koud. Vanaf Darjeeling zijn er daarom warme kleren te koop, waaronder deze warme kousen. 

Terug in Yuksom even getwijfeld, ik wilde naar het oudste klooster van Sikkim, boven op een heuvel, maar als het zou gaan regenen, was dit niet echt handig. En waar was het pad?

Op goed geluk en met wat vragen ben ik een pad omhoog gegaan. Het was een steil bemost pad, gedeeltelijk bestaand uit trappen. Onderweg weer gebedsmolens in de waterval en stupa's.

Boven aangekomen stond het klooster, met daarvoor een enorme tent vol met monniken en een zitje waar een groepje oudere monniken gezellig aan het theedrinken was.  (Het was tenslotte theetijd)

Ik ben heerlijk in mijn eentje door het klooster gaan dwalen. Van buiten vind ik de kloosters van Sikkim er niet echt oud uit zien, (is dit het oudste?). Maar binnen stonden prachtige oude beelden.

Ik heb later de monniken bedankt dat ik dit op deze manier heb mogen mee maken, zowel in Tashiding als hier, geen toeristen, geen aparte behandeling, een natuurlijke, normale sfeer. Alles was te bekijken en ik voelde me overal welkom.

Terug in het hotel vertelde de manager me dat hij een hotel in Peillin had gereserveerd en een jeep voor morgen had geregeld.

Peillin, 4 november

Peillin is een plek van 15 hotels en verder is er niets. Volgens de gids zou er een atm moeten zijn (pinautomaat, het  maximale bedrag dat je kunt pinnen is 10.000 Rupees, ongeveer €148), maar die was er niet. Er was een Statebank of India, maar die was alleen voor gepensioneerden. Ik raakte enigszins in paniek. Had erop gerekend dat ik hier kon pinnen, hoe kon ik het hotel betalen?

En toen kwam mijn plaatselijke ridder in beeld:

Hier nog even gefotografeerd op de ochtend van vertrek, dit is Anil, de assistent manager van het hotel. Hij vertelde me dat ik in Geyzing (8 km) verderop kon pinnen, en hij moest daar toch naartoe om boodschappen te doen. We zijn in een jeep gaan zitten, wachten tot hij vol is en de berg weer afgereden. Daar hebben we 8 pinpogingen gedaan. Hij ging met zijn kaartje pinnen om te kijken of dat het wel deed, ging klagen bij het personeel enz en behield zijn goede humeur. De 9e poging lukte. Nu kon ik tenminste het hotel betalen. 

Terug weer met een jeep naar Peillin.

In Peillin viel ook de elektriciteit uit en was het koud! Er hingen wolken en mist. Er was deze dag geen berg te zien. Het was echt zo'n grijze novemberdag.

Peillin 5 november

Vannacht heeft het enorm geregend (ik kreeg prompt zorgen om de weg) maar gelukkig is het overdag droog. 

Vandaag ben ik naar het Pemayangtse klooster gewandeld. Langs de weg door een mistig bos.

Dit klooster moet een hoogtepunt van Sikkim zijn. (De twee vorige maakten meer indruk op me).

De bevolking van Sikkim bestaat voor een groot gedeelte uit Tibetanen. Sinds de 13e eeuw immigreren er Tibetanen naar Sikkim en de eerste koning introduceerde er in 1642 een sociaal systeem dat gebaseerd is op het lamaistisch boeddhisme. 

In de 18e eeuw werd Sikkim een speelbal van de grootmachten en vanaf de 19e eeuw immigreren er veel Nepalezen naar Sikkim. Dit gaat nog steeds door. De laatste golf Tibetanen kwam na de bezetting van Tibet door China. 

Pas in 1975 sloot Sikkim zich aan bij India. Nog altijd met veel autonomie.

     Langs de weg  naar Peillin worden er weer nieuwe gebedsvlaggen neergezet.

Ik heb 's middags wat in Peillin rondgehangen, momo's gegeten met fietsers en wat gelezen.

Vertrek naar Siliguri 6 november

Ik heb zitten dubben over de terugreis naar Siliguri. 7 november 's avonds vertrekt de trein naar Varanassi, ik zou in 7 november in 1 dag 'naar beneden kunnen' en dan nog een dag langer in Peillin kunnen blijven, misschien werd het nog helder weer? Of in 2 dagen via Dharmsala. Besloten voor alles in 1 dag, onder voorwaarde dat ik in Siliguri net zo lang bleef zoeken tot ik een goed hotel had. 

En ik ben meteen op 6 november weggegaan.

Het opladen van de jeep in de mist. Deze zat vol met Indiase toeristen. Anil had op het  allerlaatst nog een kaartje kunnen kopen, maar ik zat op een onmogelijke plaats om goed foto's te kunnen maken. 

Nou ja, als hij maar reed............. Na 2 uur bleek ook deze jeep zijn beste tijd gehad te hebben, op steile of moeilijk berijdbare stukken moesten we er uit om te lopen. Toen ook dit niet meer hielp zijn we met een sukkelgangetje naar de eerste de beste werkplaats gereden waar de jeep gemaakt kon worden. Dit duurde 2 uur. Ik heb toen met de medepassagiers alvast gelunched en veel gekeken naar het herstel.

Daarna ging de tocht gezwin weer verder. Na 1 uur kwam de grens, de chauffeur ging met me mee  het bureautje binnen. Alle gegevens werden weer in een boek geschreven en ik kreeg weer 2 stempels.

Daarna zijn we tot de aankomst in Siriguli om 5 uur, doorgereden over een weg die vaak geen weg was, eerder een piste, files, landslights noem het op en het was er.

In Siliguri regelde 1 van de medepassagiers een riksha voor me, voor 10 Rupees. De rikshaman wist het hotel dat ik noemde. Natuurlijk niet, hij hield stil bij het eerste het beste hotel. Maar ik was vastbesloten, dit keer het hotel van mijn keuze, een goed hotel. Na ettelijke keren vragen ben ik hier terecht gekomen, hotel Conclave (what's in a name). Ik heb de rikshaman het dubbelde betaald van wat er was afgesproken (ik heb met riksja's altijd moeite, het is zwaar dat fietsen, en dat voor zo weinig geld). Het hotel is schoon, ik heb alle potjes uit de badkamer gebruikt, er is tandpasta met massala smaak en ik heb gisteravond heerlijk gegeten. En er is een wifizone! En daar zit ik nu.

    En dat was Sikkim

       The woods are lovely, dark and deep.

       But I have promisses to keep,

       And miles to go before I sleep.

       And Miles to go before I sleep.

                               (Robert Frost)

Sikkim is nog weinig 'India'. Geen heilige mannen, bedelaars, hindoetempels, riksja's', koeien, sari's, hitte, lawaai. Sikkim ruikt zelfs niet naar India.

Dus het  wordt tijd om vanavond verder op reis te gaan.